Umami چیست و چه کاربردی دارد؟ جایگزین متن‌باز گوگل آنالیتیکس

اگر برای بررسی آمار سایت خود از Google Analytics استفاده می‌کنید، احتمالا با پیچیدگی گزارش‌ها، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی، وابستگی به سرویس‌های خارجی یا دشواری تحلیل سریع اطلاعات روبه‌رو شده‌اید. بسیاری از مدیران سایت در عمل فقط به چند شاخص اصلی مانند تعداد بازدیدکنندگان، صفحات پربازدید، منابع ورودی و رفتار کلی کاربران نیاز دارند، اما برای دسترسی به همین اطلاعات باید با محیط نسبتا پیچیده Google Analytics کار کنند.در چنین شرایطی، ابزارهای جایگزین Google Analytics اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. یکی از شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ها در میان ابزارهای متن‌باز، Umami است، یک پلتفرم تحلیل وب که با تمرکز بر سادگی، سرعت، حفظ حریم خصوصی و امکان نصب روی سرور شخصی طراحی شده است.

اما اومامی چیست؟ چه اطلاعاتی از بازدیدکنندگان سایت در اختیار شما قرار می‌دهد؟ آیا می‌تواند جایگزین گوگل آنالیتیکس شود و چه زمانی استفاده از آن انتخاب مناسبی است؟

اومامی (Umami) چیست؟

Umami یک ابزار متن‌باز برای تحلیل آمار و رفتار کاربران در وب‌سایت است. این پلتفرم به شما کمک می‌کند اطلاعاتی مانند تعداد بازدیدها، تعداد بازدیدکنندگان، صفحات پربازدید، منابع ورودی، کشور کاربران، نوع دستگاه، مرورگر و سیستم‌عامل را بررسی کنید.

هدف اصلی Umami ارائه یک سیستم تحلیل وب ساده‌تر و متمرکزتر نسبت به بسیاری از پلتفرم‌های پیچیده Analytics است. در عین حال، قابلیت‌های آن فقط به شمارش بازدید محدود نمی‌شود. نسخه‌های جدید Umami امکاناتی مانند رویدادهای سفارشی، تحلیل قیف، بررسی اهداف، تحلیل UTM، مسیرهای کاربر، retention، session replay، بررسی عملکرد و Core Web Vitals را هم ارائه می‌کنند.

اومامی به‌صورت متن‌باز منتشر شده و می‌توان آن را روی زیرساخت شخصی نصب کرد. بنابراین سازمان یا مدیر سایت می‌تواند داده‌های Analytics را روی سرور خود نگهداری و مدیریت کند. این ویژگی برای کسب‌وکارهایی که می‌خواهند کنترل بیشتری بر داده‌های خود داشته باشند، اهمیت زیادی دارد.

به زبان ساده، Umami به شما امکان می‌دهد بدون وابستگی کامل به یک سرویس Analytics خارجی، یک سامانه تحلیل وب روی سرور خود راه‌اندازی کنید.

Umami چگونه کار می‌کند؟

پس از راه‌اندازی Umami، برای هر وب‌سایت یک کد رهگیری در اختیار شما قرار می‌گیرد. این کد باید در صفحات سایت قرار گیرد تا اطلاعات مربوط به بازدیدها و تعاملات کاربران برای سرور Umami ارسال شود.

پس از دریافت داده‌ها، اطلاعات در داشبورد Umami پردازش و نمایش داده می‌شوند. شما می‌توانید از طریق یک پنل مرکزی وضعیت بازدید سایت، صفحات محبوب، منابع ورود کاربران و سایر شاخص‌های مورد نیاز را مشاهده کنید.

اسکریپت رهگیری Umami سبک طراحی شده و طبق مستندات رسمی فعلی، حجم آن کمتر از ۲ کیلوبایت است. این موضوع می‌تواند برای سایت‌هایی که به کاهش وابستگی به اسکریپت‌های سنگین و کنترل بهتر منابع سمت کاربر اهمیت می‌دهند، یک مزیت باشد.

البته سبک بودن ابزار Analytics به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که یک وب‌سایت سریع خواهد بود. سرعت نهایی سایت همچنان به عواملی مانند کیفیت هاست یا سرور، بهینه‌سازی تصاویر، کش، کدهای قالب، افزونه‌ها و درخواست‌های شبکه بستگی دارد. مزیت Umami این است که سیستم رهگیری آن با هدف حداقل‌سازی سربار سمت مرورگر طراحی شده است.

مهمترین کاربردهای Umami چیست؟

یکی از کاربردهای اصلی Umami، مشاهده سریع وضعیت ترافیک سایت است. مدیر سایت می‌تواند بدون نیاز به ساخت گزارش‌های پیچیده، تصویری کلی از عملکرد وب‌سایت خود به دست آورد.

برای مثال، می‌توانید بررسی کنید که در یک بازه زمانی مشخص چه تعداد بازدید و بازدیدکننده داشته‌اید و کدام صفحات بیشترین ترافیک را دریافت کرده‌اند. این اطلاعات برای مدیران سایت، تیم‌های محتوا و متخصصان سئو اهمیت زیادی دارد.

با بررسی صفحات پربازدید می‌توان فهمید کدام محتواها برای کاربران جذاب‌تر هستند. این اطلاعات می‌تواند در تصمیم‌گیری برای تولید محتوای جدید، به‌روزرسانی صفحات قدیمی و تقویت صفحات مهم سایت مفید باشد.

یکی دیگر از کاربردهای مهم Umami، بررسی منابع ورود کاربران است. شما می‌توانید مشخص کنید بازدیدکنندگان از چه کانال‌هایی وارد سایت شده‌اند، برای مثال از موتورهای جستجو، سایت‌های دیگر، شبکه‌های اجتماعی یا ورود مستقیم.

این اطلاعات به‌ویژه برای ارزیابی عملکرد فعالیت‌های بازاریابی اهمیت دارد. اگر روی یک کمپین تبلیغاتی یا یک کانال مشخص سرمایه‌گذاری کرده‌اید، تحلیل منابع ورودی و پارامترهای UTM می‌تواند به شما کمک کند عملکرد آن را بهتر ارزیابی کنید. Umami از تحلیل UTM و گزارش‌های مرتبط با کمپین‌ها نیز پشتیبانی می‌کند.

رهگیری رویدادها در Umami

تحلیل بازدید صفحات، همیشه برای درک رفتار کاربران کافی نیست. ممکن است بخواهید بدانید چند نفر روی دکمه خرید کلیک کرده‌اند، چند کاربر فرم تماس را ارسال کرده‌اند یا چه تعداد بازدیدکننده یک فایل را دانلود کرده‌اند، در این شرایط، قابلیت Custom Events اهمیت پیدا می‌کند.

Umami امکان ثبت رویدادهای سفارشی را فراهم می‌کند. بنابراین می‌توان تعاملات مهم کاربران را فراتر از Pageview بررسی کرد. این قابلیت برای سایت‌های فروشگاهی، صفحات فرود، سرویس‌های آنلاین و وب‌اپلیکیشن‌ها کاربرد زیادی دارد. طبق مستندات رسمی، رویدادها را می‌توان با استفاده از ویژگی‌های HTML یا فراخوانی‌های جاوا اسکریپت ثبت کرد.

برای مثال، یک فروشگاه اینترنتی می‌تواند رویدادهایی برای کلیک روی دکمه افزودن به سبد خرید تعریف کند. یک سایت خدماتی می‌تواند تعداد کلیک روی شماره تماس یا دکمه درخواست مشاوره را بررسی کند. در یک صفحه محصول نیز می‌توان تعامل کاربران با CTAهای مهم را اندازه‌گیری کرد.

به این ترتیب، Umami فقط ابزاری برای شمارش بازدیدکنندگان نیست و می‌تواند در تحلیل تعاملات مهم کاربران نیز مورد استفاده قرار گیرد.

Umami و تحلیل مسیر و رفتار کاربران

در نسخه‌های جدید، Umami امکانات پیشرفته‌تری برای تحلیل رفتار کاربران نیز ارائه کرده است. از جمله این قابلیت‌ها می‌توان به Funnels، User Journeys، Retention و تحلیل جلسات اشاره کرد. این ویژگی‌ها به مدیر سایت کمک می‌کنند فقط به تعداد بازدید اکتفا نکند و مسیر تعامل کاربر را نیز بهتر درک کند.

برای مثال، در یک مسیر تبدیل ممکن است کاربر ابتدا وارد یک مطلب شود، سپس صفحه محصول را مشاهده کند و در نهایت روی دکمه خرید کلیک کند. با تحلیل مناسب این مسیر می‌توان نقاطی را که کاربران سایت را ترک می‌کنند بهتر شناسایی کرد.

قابلیت Funnel برای بررسی مراحل مشخص یک فرایند کاربرد دارد. برای مثال می‌توان مسیر ورود به صفحه محصول، مشاهده فرم، شروع تکمیل فرم و ارسال موفق را به‌عنوان مراحل یک قیف در نظر گرفت.

تحلیل Retention هم برای کسب‌وکارهایی که می‌خواهند بازگشت کاربران را بررسی کنند اهمیت دارد. این قابلیت می‌تواند نشان دهد کاربران پس از اولین تعامل، آیا دوباره به سایت یا محصول بازمی‌گردند یا خیر.

Session Replay و Heatmap در Umami

یکی از تغییرات مهم نسخه‌های جدید Umami، توسعه قابلیت‌های تحلیل رفتاری پیشرفته‌تر است. این پلتفرم اکنون قابلیت Session Replay را نیز ارائه می‌کند تا بتوان فعالیت کاربران را در قالب بازپخش جلسات بررسی کرد. همچنین در نسخه 3.2.0 قابلیت Heatmap برای تحلیل تعاملات کلیکی و عمق اسکرول معرفی شده است.

این قابلیت‌ها می‌توانند برای بهینه‌سازی تجربه کاربری مفید باشند. برای مثال، اگر کاربران به‌طور مداوم در بخشی از یک صفحه دچار مشکل می‌شوند یا روی عناصر خاصی کلیک می‌کنند که عملکرد مورد انتظار را ندارند، تحلیل رفتار واقعی کاربران می‌تواند به شناسایی مشکل کمک کند.

با این حال، هنگام استفاده از ابزارهای Session Replay باید تنظیمات حریم خصوصی، Masking و نوع داده‌های ثبت‌شده را با دقت بررسی کنید. متن‌باز یا Self-hosted بودن یک ابزار به‌تنهایی به این معنی نیست که همه تنظیمات آن در هر سناریویی به‌صورت خودکار با تمام الزامات حقوقی و حریم خصوصی سازگار هستند. مسئولیت نهایی نحوه جمع‌آوری و پردازش داده‌ها همچنان به شرایط پیاده‌سازی و قوانین مرتبط با کسب‌وکار شما بستگی دارد.

آیا Umami از حریم خصوصی کاربران محافظت می‌کند؟

حریم خصوصی یکی از مهمترین ویژگی‌هایی است که Umami بر آن تمرکز دارد. مستندات رسمی فعلی Umami اعلام می‌کند که این پلتفرم به‌صورت پیشفرض از کوکی برای رهگیری استفاده نمی‌کند و برای جمع‌آوری اطلاعات شخصی یا رهگیری کاربران بین سایت‌های مختلف طراحی نشده است. همچنین تمرکز آن بر داده‌های ناشناس و Privacy-first است.

این رویکرد می‌تواند برای سایت‌هایی که می‌خواهند داده‌های تحلیلی مورد نیاز خود را با حداقل وابستگی به رهگیری شخصی کاربران جمع‌آوری کنند، مناسب باشد.

با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: استفاده از ابزار بدون کوکی به‌تنهایی به معنی معافیت قطعی از تمام الزامات قانونی مربوط به حریم خصوصی نیست. نوع داده‌هایی که جمع‌آوری می‌کنید، رویدادهای سفارشی، Session Replay، نحوه Mask کردن اطلاعات و محل پردازش و نگهداری داده‌ها همگی می‌توانند در تعهدات قانونی شما موثر باشند.

بنابراین اگر سایت شما مشمول مقررات خاصی مانند GDPR یا قوانین محلی حفاظت از داده است، باید نحوه پیاده‌سازی را بر اساس شرایط واقعی کسب‌وکار خود بررسی کنید.

مهمترین مزیت Umami، کنترل داده‌ها با Self-Hosting

یکی از مهمترین دلایل استفاده از Umami، امکان نصب آن روی زیرساخت شخصی است. در مدل Self-hosted، نرم‌افزار و پایگاه داده روی سرور تحت کنترل شما اجرا می‌شوند و می‌توانید کنترل بیشتری بر محل نگهداری و مدیریت داده‌ها داشته باشید.

این ویژگی برای شرکت‌ها و سازمان‌هایی که ترجیح می‌دهند اطلاعات Analytics را در زیرساخت خود نگهداری کنند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

اما Self-hosting فقط مزیت نیست و مسئولیت‌هایی همایجاد می‌کند. شما باید به به‌روزرسانی نرم‌افزار، امنیت سرور، تهیه نسخه بکاپ، پایگاه داده، مانیتورینگ و ظرفیت زیرساخت توجه کنید.

بنابراین انتخاب Self-hosted زمانی بهترین نتیجه را می‌دهد که زیرساخت مناسب و برنامه مشخصی برای نگهداری سرویس داشته باشید.

اگر قصد دارید بدون درگیری با مراحل نصب و پیکربندی اولیه، Umami را روی زیرساخت مناسب راه‌اندازی کنید، می‌توانید از سرور آماده Umami استفاده کنید و تمرکز خود را به‌جای مدیریت فنی سرویس، روی تحلیل داده‌ها و بهبود عملکرد وب‌سایت قرار دهید.

Umami یا Google Analytics، کدام بهتر است؟

پاسخ این سوال برای همه سایت‌ها یکسان نیست.

Google Analytics، به ویژه برای تحلیل‌های گسترده، اتصال به اکوسیستم تبلیغاتی گوگل و گزارش‌های پیچیده، امکانات زیادی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت Umami در همه سناریوها جایگزین کامل و بدون محدودیت Google Analytics است.

در مقابل، Umami برای کاربرانی مناسب‌تر است که به دنبال یک ابزار ساده‌تر، سبک‌تر، متن‌باز و قابل نصب روی سرور شخصی هستند. اگر هدف اصلی شما بررسی ترافیک سایت، صفحات محبوب، منابع ورودی، رویدادها و شاخص‌های مهم عملکرد است، Umami می‌تواند بسیاری از نیازهای شما را پوشش دهد.

از سوی دیگر، اگر کسب‌وکار شما به تحلیل‌های بسیار پیچیده تبلیغاتی، مدل‌های پیشرفته Attribution یا وابستگی عمیق به سایر محصولات اکوسیستم Google نیاز دارد، باید قبل از مهاجرت کامل بررسی دقیق‌تری انجام دهید.

بهترین تصمیم این نیست که یک ابزار را برای همه بهترین بدانیم. انتخاب مناسب باید بر اساس نیاز تحلیلی، حجم ترافیک، اهمیت حریم خصوصی، نیاز به کنترل داده‌ها و توانایی شما در مدیریت زیرساخت انجام شود.

برای راه‌اندازی Umami به چه زیرساختی نیاز دارید؟

برای اجرای Self-hosted Umami به یک سرور و پایگاه داده نیاز دارید. مستندات رسمی پروژه برای نصب فعلی از Node.js نسخه 18.18 یا جدیدتر و PostgreSQL نسخه 12.14 یا جدیدتر نام می‌برد. همچنین Umami از Docker و Docker Compose برای استقرار ساده‌تر پشتیبانی می‌کند.

نصب با Docker می‌تواند فرایند راه‌اندازی را ساده‌تر کند، اما همچنان باید مواردی مانند دامنه، SSL، Reverse Proxy، امنیت، دسترسی‌ها، بکاپ PostgreSQL و به‌روزرسانی سرویس را مدیریت کنید.

به همین دلیل، راه‌اندازی دستی Umami برای کاربران فنی مناسب است، اما همه کسب‌وکارها تمایل ندارند زمان خود را صرف نصب و نگهداری یک سرویس Analytics کنند. در چنین شرایطی استفاده از یک سرویس آماده می‌تواند فرایند راه‌اندازی را ساده‌تر کند.

Umami برای چه کسانی مناسب است؟

Umami می‌تواند انتخاب مناسبی برای مدیران سایت و کسب‌وکارهایی باشد که می‌خواهند آمار مهم سایت را در یک داشبورد ساده‌تر بررسی کنند. همچنین برای تیم‌هایی که کنترل بیشتر بر داده‌ها و امکان اجرای سرویس روی زیرساخت شخصی برایشان اهمیت دارد، گزینه قابل توجهی است.

متخصصان سئو می‌توانند از آن برای بررسی روند ترافیک، صفحات پربازدید و منابع ورود کاربران استفاده کنند. تیم‌های بازاریابی می‌توانند با کمک رویدادها، اهداف و پارامترهای UTM عملکرد کمپین‌ها را ارزیابی کنند.

توسعه‌دهندگان و تیم‌های فنی نیز می‌توانند از API و قابلیت‌های Self-hosting برای ساخت یک سیستم Analytics متناسب با زیرساخت خود استفاده کنند.

در عین حال، اگر فقط به امکانات بسیار پیشرفته یک پلتفرم سازمانی نیاز دارید و امکان مدیریت زیرساخت شخصی را ندارید، باید قبل از انتخاب نهایی، نیازهای خود را با قابلیت‌های Umami به‌دقت مقایسه کنید.

جمع‌بندی

Umami یک پلتفرم متن‌باز و Privacy-focused برای تحلیل وب است که امکان بررسی ترافیک، بازدیدکنندگان، صفحات، منابع ورودی، رویدادها، اهداف، قیف‌های تبدیل و سایر اطلاعات تحلیلی را فراهم می‌کند.

قابلیت اجرای آن روی زیرساخت شخصی هم باعث می‌شود کنترل بیشتری بر داده‌ها و محل نگهداری آن‌ها داشته باشید. مزیت اصلی Umami سادگی، متن‌باز بودن، سبک بودن و امکان Self-hosting است. در نسخه‌های جدید نیز قابلیت‌های پیشرفته‌تری مانند Session Replay، بررسی Core Web Vitals و Heatmap به این پلتفرم اضافه شده‌اند.

با این حال، Umami  به طور حتم جایگزین کامل Google Analytics برای تمام کسب‌وکارها نیست. انتخاب میان این دو ابزار باید بر اساس نیاز واقعی شما انجام شود. اگر به دنبال کنترل بیشتر بر داده‌ها، راه‌اندازی یک سرویس Analytics روی سرور شخصی و دسترسی به گزارش‌های مهم در محیطی ساده‌تر هستید، Umami می‌تواند انتخاب بسیار مناسبی باشد.