۱۴ مورد از بهترین فایل منیجر کنسول لینوکس

مدیریت فایل در محیط خط فرمان لینوکس همیشه یکی از مهارت‌های کلیدی کاربران حرفه‌ای بوده است. فایل منیجر کنسول لینوکس به شما کمک می‌کنند هنگام کار روی سیستم لوکال یا حتی در یک سرور ریموت از طریق SSH، عملیات فایل و پوشه را سریع‌تر، دقیق‌تر و کارآمدتر انجام دهید.

نمایش بصری ساختار دایرکتوری در ترمینال باعث می‌شود عملیات‌هایی مانند کپی، انتقال، حذف، تغییر سطح دسترسی و جستجوی فایل‌ها با سرعت بیشتری انجام شود. در این مطلب، با ۱۴ مورد از محبوبترین و پرکاربردترین فایل منیجرهای خط فرمان لینوکس آشنا می‌شویم و ویژگی‌ها و مزایای هر کدام را بررسی می‌کنیم.

۱. Yazi – سریع‌ترین فایل منیجر ترمینال

اگر به دنبال سریع‌ترین فایل منیجر ترمینال هستید، Yazi یکی از بهترین انتخاب‌های حال حاضر است. این ابزار با زبان Rust توسعه یافته و از I/O ناهمگام (Asynchronous I/O) استفاده می‌کند، موضوعی که باعث عملکردی بسیار روان و سریع می‌شود.

ویژگی‌های Yazi

• پشتیبانی قدرتمند از پیش‌نمایش تصویر
• سازگار با پروتکل‌های Kitty، Konsole، iTerm2 و Mintty
• هایلایت داخلی کد
• دیکود سریع تصاویر
• سیستم پلاگین برای توسعه قابلیت‌ها

این ترکیب باعث شده Yazi یک ابزار انعطاف‌پذیر و مدرن برای مدیریت فایل در محیط خط فرمان باشد. برای تجربه بهتر، استفاده از Nerd Font توصیه می‌شود.

۲. GNU Midnight Commander (mc)

Midnight Commander که با نام اختصاری mc هم شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال محبوبترین فایل منیجرهای کنسول لینوکس است. با وجود قدمت چند دهه‌ای، همچنان به‌صورت فعال نگهداری و توسعه داده می‌شود.

ویژگی‌های Midnight Commander

• کپی، انتقال، حذف و ایجاد فایل و پوشه
• تغییر سطح دسترسی (Permissions) و مالکیت (Ownership)
• مدیریت آرشیوها
• قابلیت استفاده به عنوان FTP Client
• کلیدهای میانبر F1 تا F10 برای سهولت کار

برای نصب Midnight Commander می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

sudo apt install mc [On Debian, Ubuntu and Mint]
sudo yum install mc [On RHEL/CentOS/Fedora and Rocky/AlmaLinux]
sudo emerge -a sys-apps/mc [On Gentoo Linux]
sudo apk add mc [On Alpine Linux]
sudo pacman -S mc [On Arch Linux]
sudo zypper install mc [On OpenSUSE]

رابط کاربری ساده و کلیدهای عملکردی مشخص در پایین صفحه، این ابزار را به گزینه‌ای بسیار مناسب برای کاربران مبتدی و حرفه‌ای تبدیل کرده است.

۳. Ranger – مناسب کاربران Vim

Ranger یکی از بهترین انتخاب‌ها برای کاربران حرفه‌ای، به‌ویژه علاقه‌مندان به Vim است. این ابزار از کلیدهای مشابه Vim استفاده می‌کند و یک چیدمان سه‌ستونه منحصربه‌فرد ارائه می‌دهد:

1. ستون وسط: دایرکتوری فعلی
2. ستون چپ: دایرکتوری والد
3. ستون راست: پیش‌نمایش فایل انتخاب‌شده

ویژگی‌های Ranger

پیش‌نمایش فایل‌های متنی، تصاویر (از طریق w3m)، PDF و حتی ویدئو

• پشتیبانی از بوکمارک
• پشتیبانی از ماوس
• تب‌های متعدد برای کار هم‌زمان با چند دایرکتوری

برای نصب Ranger می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

sudo apt install ranger [On Debian, Ubuntu and Mint]
sudo yum install ranger [On RHEL/CentOS/Fedora and Rocky/AlmaLinux]
sudo emerge -a sys-apps/ranger [On Gentoo Linux]
sudo apk add ranger [On Alpine Linux]
sudo pacman -S ranger [On Arch Linux]
sudo zypper install ranger [On OpenSUSE]

اگر با Vim کار می‌کنید، یادگیری Ranger برای شما تقریبا بدون هزینه خواهد بود.

۴. nnn – فوق‌سریع و سبک

nnn (یا n³) یکی از سبکترین و سریعترین فایل منیجرهای کنسول موجود است. ظاهر مینیمال آن ممکن است ساده به نظر برسد، اما از نظر امکانات بسیار قدرتمند است.

ویژگی‌های nnn

• مصرف بسیار کم حافظه
• پشتیبانی از پلاگین
• جستجوی فازی (Fuzzy Search)
• فیلتر آنی هنگام تایپ
• سازگار با Linux، macOS، BSD و حتی Android (Termux)

برای نصب nnn می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

sudo apt install nnn [On Debian, Ubuntu and Mint]
sudo yum install nnn [On RHEL/CentOS/Fedora and Rocky/AlmaLinux]
sudo emerge -a sys-apps/nnn [On Gentoo Linux]
sudo apk add nnn [On Alpine Linux]
sudo pacman -S nnn [On Arch Linux]
sudo zypper install nnn [On OpenSUSE]

این ابزار برای سیستم‌های کم‌منبع و سرورهای سبک گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شود.

۵. Joshuto – جایگزین مدرن Ranger

Joshuto یک فایل منیجر مشابه Ranger است که با Rust توسعه یافته و تمرکز آن روی عملکرد سریع‌تر و عملیات ناهمگام است.

ویژگی‌های Joshuto

• اجرای عملیات Cut/Copy/Paste در پس‌زمینه
• پشتیبانی از تب
• سیستم Trash (حذف غیر دائمی)
• نمایش آیکون نوع فایل (Devicons)
• حالت Visual مشابه Vim
• جستجوی فازی با fzf

برای نصب Joshuto، می‌توانید از اسکریپت نصب استفاده کنید:

bash <(curl -s https://raw.githubusercontent.com/kamiyaa/joshuto/master/utils/install.sh)

یا از طریق مدیریت بسته‌ها نصب کنید:

sudo dnf copr enable atim/joshuto -y [On Fedora]
sudo dnf install joshuto
cargo install --git https://github.com/kamiyaa/joshuto.git [Using Rust Cargo]

اگر Ranger را دوست دارید اما به عملکرد مدرن‌تر نیاز دارید، Joshuto انتخاب مناسبی است.

۶. Broot – مدیریت فایل مبتنی بر درخت

Broot رویکردی متفاوت دارد. به‌جای پنل‌های سنتی، ساختار درختی دایرکتوری را نمایش می‌دهد و همزمان امکان جستجوی فازی و فیلتر آنی را فراهم می‌کند.

ویژگی‌های Broot

• فیلتر آنی هنگام تایپ
• نمایش وضعیت Git
• حالت Whale Spotting برای یافتن فایل‌های حجیم
• حالت دستوری (:cmd) برای عملیات دسته‌ای
• امکان باز کردن پنل‌های کنار هم
• قابلیت CD کردن مستقیم به مسیر انتخابی

برای نصب Broot، فایل باینری را از صفحه دانلود Broot دانلود کنید:

curl -o broot -L https://dystroy.org/broot/download/x86_64-linux/broot
sudo mv broot /usr/local/bin/
sudo chmod +x /usr/local/bin/broot

همچنین می‌توانید از طریق مدیر بسته نصب کنید:

cargo install broot [Using Rust Cargo]
sudo pacman -S broot [On Arch Linux]

Broot ترکیبی از ابزارهای tree، find و یک فایل منیجر قدرتمند است.

خرید vps لینوکس در پنج موقعیت جغرافیایی ایران، فرانسه، هلند، آلمان و آمریکا با قابلیت تحویل آنی در پارسدو فراهم است.

۷. lf – سبک و قابل شخصی‌سازی

lf که مخفف List Files است، با زبان Go نوشته شده و از Ranger الهام گرفته است. هدف آن حفظ سادگی در کنار برطرف کردن محدودیت‌های Ranger بوده است.

ویژگی‌های lf

• کراس‌پلتفرم
• تک‌باینری و بدون وابستگی Runtime
• مصرف حافظه پایین
• تنظیمات از طریق دستورات شل
• کلیدهای قابل شخصی‌سازی

۸. Vifm – تجربه Vim در مدیریت فایل

Vifm یک فایل منیجر مبتنی بر curses است که از کلیدهای Vim استفاده می‌کند. اگر با Vim کار می‌کنید، کار با Vifm بسیار طبیعی خواهد بود.

ویژگی‌های Vifm 

• رابط دو پنلی
• تکمیل خودکار
• مقایسه ساختار درختی فایل‌ها
• اجرای دستورات ریموت
• ادغام با Vim از طریق پلاگین vifm.vim

برای نصب Vifm می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

sudo apt install vifm [On Debian, Ubuntu and Mint]
sudo yum install vifm [On RHEL/CentOS/Fedora and Rocky/AlmaLinux]
sudo emerge -a sys-apps/vifm [On Gentoo Linux]
sudo apk add vifm [On Alpine Linux]
sudo pacman -S vifm [On Arch Linux]
sudo zypper install vifm [On OpenSUSE]

۹. xplr – کاملا قابل هک و سفارشی‌سازی

xplr رویکردی متفاوت ارائه می‌دهد. ظاهر آن شبیه یک داشبورد ترمینال است و از سیستم مدال (Modal) الهام‌گرفته از Vim استفاده می‌کند.

ویژگی‌های xplr

• کنترل کامل روی رابط کاربری
• سیستم حالت‌های مختلف عملیاتی
• سفارشی‌سازی پیشرفته Workflow
• کارایی بالا پس از یادگیری ساختار مدال

۱۰. Superfile – مدرن و مناسب توسعه‌دهندگان

Superfile یک ابزار نسبتا جدید با رابط کاربری مدرن است که برای توسعه‌دهندگان و مدیران سیستم طراحی شده است.

ویژگی‌های Superfile 

• تب‌های متعدد
• پنل‌های چندگانه
• کلیدهای قابل تنظیم
• مناسب برای کار روی سیستم لوکال و سرور ریموت

۱۱. Clifm – مدیریت فایل به سبک شل

Clifm برخلاف بسیاری از فایل منیجرها از رابط TUI سنتی استفاده نمی‌کند، بلکه تجربه‌ای شبیه شل ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های Clifm 

• ورود مستقیم دستورات
• بسیار سریع
• مناسب کنسول کرنل و جلسات SSH
• ایده‌آل برای کاربران حرفه‌ای خط فرمان

۱۲. Cfiles – سبک و مبتنی بر C

Cfiles با زبان C و ncurses توسعه یافته و از کلیدهای vi استفاده می‌کند. این ابزار سبک است اما نصب آن نسبت به سایر گزینه‌ها مراحل بیشتری دارد.

برای نصب cfiles، ابتدا ابزارهای توسعه را نصب کنید:

sudo apt install build-essential [On Debian/Ubuntu]
sudo yum groupinstall 'Development Tools' [On CentOS/RHEL]

در مرحله بعد، مخزن cfiles را کلون کرده و آن را نصب کنید:

git clone https://github.com/mananapr/cfiles.git
cd cfiles
gcc cf.c -lncurses -o cf
sudo cp cf /usr/bin/

۱۳. Lfm – مبتنی بر Python

Lfm (Last File Manager) یک فایل منیجر مبتنی بر curses است که با Python نوشته شده است.

ویژگی‌های Lfm 

• حالت تک‌پنلی یا دوپنلی
• فیلتر، بوکمارک و تاریخچه
• VFS برای فایل‌های فشرده
• ادغام با ابزارهایی مانند find، grep و df

برای نصب Lfm می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

sudo apt install lfm [On Debian, Ubuntu and Mint]
sudo yum install lfm [On RHEL/CentOS/Fedora and Rocky/AlmaLinux]
sudo emerge -a sys-apps/lfm [On Gentoo Linux]
sudo apk add lfm [On Alpine Linux]
sudo pacman -S lfm [On Arch Linux]
sudo zypper install lfm [On OpenSUSE]

همچنین می‌توانید lfm را با استفاده از دستور pip نصب کنید:

sudo pip install lfm

۱۴. Walk – جایگزین ls و cd

Walk بیشتر یک ناوبری سریع برای جایگزینی ls و cd است. با جستجوی فازی و ادغام ساده با cd، امکان حرکت سریع در دایرکتوری‌ها را فراهم می‌کند و حتی می‌توانید مستقیماً Vim را از داخل آن اجرا کنید.

جمع‌بندی

اکوسیستم فایل منیجرهای کنسول لینوکس طی سال‌های اخیر تحول چشمگیری داشته است. ابزارهای مدرنی مانند Yazi، Joshuto و Broot با بهره‌گیری از Rust، عملکرد بسیار سریع و قابلیت‌های پیشرفته‌ای مانند I/O ناهمگام ارائه می‌دهند.

در مقابل، ابزارهای کلاسیکی مانند Midnight Commander و Ranger همچنان انتخاب محبوب بسیاری از کاربران هستند که به گردش‌کار تثبیت‌شده خود وفادار مانده‌اند.

• بیشترین سرعت: Yazi یا nnn
• جایگزین مدرن: Ranger یا Joshuto
• نمایش درختی پیشرفته: Broot
• ادغام با Vim: Ranger یا Vifm
• سادگی برای شروع: Midnight Commander

بهترین فایل منیجر ترمینال لینوکس ابزاری است که با Workflow شخصی شما هماهنگ باشد و سرعت و بهره‌وری‌تان را در محیط خط فرمان افزایش دهد.