اگر تازه وارد دنیای برنامهنویسی پایتون شدهاید، یکی از اولین مهارتهایی که باید یاد بگیرید، اجرای یک اسکریپت پایتون است. یک اسکریپت پایتون، فایل متنی با پسوند .py است که شامل کدهای پایتون میشود و با اجرای آن، این کدها به دستوراتی تبدیل میشوند که سیستم میتواند اجرا کند.
در این مطلب، به صورت جامع و مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم که چگونه اسکریپتهای پایتون را اجرا کنید، چه روشهایی برای این کار وجود دارد و نکات مهمی که باید هنگام اجرا بدانید.
اسکریپت پایتون چیست؟
یک اسکریپت پایتون مجموعهای از دستورهای پایتون است که در یک فایل متنی ذخیره شده است. این دستورها میتوانند شامل:
- محاسبات ریاضی
- عملیات روی رشتهها و لیستها
- خواندن و نوشتن فایلها
- فراخوانی توابع و ماژولها
- تعامل با کاربر از طریق ورودی و خروجی باشند.
اسکریپتها میتوانند به صورت کوتاه و ساده برای آموزش یا نمونه کار و یا بلند و پیچیده برای پروژههای واقعی نوشته شوند.
اجرای یک اسکریپت به شما امکان میدهد نتایج کد را مشاهده کرده، خطاها را بررسی و عملکرد برنامه را تست کنید. بدون اجرای اسکریپت، کد فقط یک متن است و هیچ عملی انجام نمیدهد.
آمادهسازی محیط قبل از اجرای اسکریپت
قبل از اجرای اسکریپتها باید اطمینان حاصل کنید که پایتون روی سیستم شما نصب و آماده استفاده است.
بررسی نصب پایتون
برای بررسی نصب پایتون در سیستم، میتوانید دستور زیر را در خط فرمان (Command Prompt) در ویندوز یا ترمینال در لینوکس و مک وارد کنید:
python --version
یا در برخی سیستمها با نسخههای جدید:
python3 --version
اگر پایتون نصب باشد، نسخه آن نمایش داده میشود، برای مثال:
Python 3.11
اگر خطا دریافت کردید یا نسخه نمایش داده نشد، باید پایتون را دانلود و نصب کنید و مسیر نصب را به متغیر PATH سیستم اضافه کنید.
روشهای اجرای اسکریپت پایتون
اجرای اسکریپت در حالت تعاملی (Interactive Mode)
حالت تعاملی پایتون به شما اجازه میدهد دستورات را خط به خط اجرا کنید و خروجی آنها را بلافاصله ببینید. برای وارد شدن به این حالت:
ترمینال یا CMD را باز کنید
دستور زیر را وارد کنید:
python
یا در برخی سیستمها:
python3
اکنون وارد محیط تعاملی پایتون میشوید و میتوانید دستورها را یکی یکی اجرا کنید، مثلا:
>>> print("Hello, Python!")
Hello, Python!
برای خروج از محیط تعاملی، میتوانید از دستور زیر استفاده کنید:
exit()
یا در ویندوز از ترکیب کلیدهای Ctrl + Z و Enter استفاده کنید.
حالت تعاملی برای آزمایش سریع دستورات، آموزش و یادگیری مناسب است، اما برای برنامههای واقعی و طولانی استفاده از فایل اسکریپت پیشنهاد میشود.
۲. اجرای اسکریپت از خط فرمان (Command Line)
یکی از رایجترین روشها برای اجرای اسکریپتهای پایتون استفاده از ترمینال یا CMD است. مراحل به شرح زیر است:
ایجاد فایل اسکریپت: یک فایل با پسوند .py بسازید، مثلا hello.py
رفتن به پوشه فایل: در ترمینال مسیر پوشه فایل را با دستور cd تغییر دهید، مثلا:
cd C:\Users\YourName\Documents\PythonScripts
اجرای فایل: دستور زیر را وارد کنید:
python hello.py
یا در سیستمهایی که از پایتون ۳ استفاده میکنند:
python3 hello.py
پس از وارد کردن دستور، مفسر پایتون فایل را خط به خط اجرا میکند و خروجی آن در ترمینال نمایش داده میشود.
۳. اجرای اسکریپت با آرگومانها (Command Line Arguments)
گاهی میخواهید اسکریپت شما ورودیهایی از خارج دریافت کند. برای این کار میتوانید آرگومانها را هنگام اجرا وارد کنید. به مثال زیر توجه کنید:
فایل: greet.py
import sys
name = sys.argv[1]
print(f"Hello, {name}!")
در خط فرمان:
python greet.py Hasan
خروجی:
Hello, Hasan!
با استفاده از آرگومانها، میتوانید اسکریپتهای پویا و قابل استفاده مجدد بسازید.
۴. اجرای اسکریپت در IDE یا ویرایشگر کد
اگر از ویرایشگر کد یا IDE مانند VS Code، PyCharm یا Sublime Text استفاده میکنید:
فایل .py را باز کنید
با استفاده از دکمه Run یا میانبرهای کیبورد، اسکریپت اجرا میشود
IDEها اغلب کنسول خروجی داخلی دارند و میتوانید خطاها را مشاهده و دیباگ کنید
مزیت استفاده از IDE این است که خطایابی، ویرایش و مدیریت پروژههای بزرگ بسیار سادهتر میشود.
۵. اجرای اسکریپت و ذخیره خروجی در فایل
برای ذخیره خروجی اجرای اسکریپت در فایل به جای نمایش در ترمینال، میتوانید از انتقال خروجی استفاده کنید:
python hello.py > output.txt
در این حالت تمام خروجی برنامه در فایل output.txt ذخیره میشود.
مثال عملی: اسکریپت تعاملی
فایل: interactive.py
# گرفتن ورودی از کاربر
name = input("Enter your name: ")
age = input("Enter your age: ")
print(f"Hello, {name}! You are {age} years old.")
در ترمینال دستور اجرا:
python interactive.py
برنامه از کاربر نام و سن را میپرسد و سپس پیغام خوشآمدگویی را نمایش میدهد:
Enter your name: Hasan Enter your age: 41 Hello, Hasan! You are 41 years old.
این مثال ساده نشان میدهد چگونه میتوانید تعامل با کاربر و خروجی دینامیک داشته باشید.
نکات مهم و خطاهای رایج
- Python not recognized: اگر دستور python یا python3 شناسایی نشد، پایتون نصب نیست یا مسیر آن به PATH اضافه نشده است.
- Module not found: اگر اسکریپت از ماژول خارجی استفاده میکند و نصب نشده باشد، باید با pip نصب شود:\
pip install module_name
- Permission Denied: در سیستمهای لینوکس/مک، ممکن است نیاز به تغییر سطح دسترسی فایل داشته باشید:
chmod +x script.py
جمعبندی
اجرای یک اسکریپت پایتون کار ساده اما پایهای است و چند روش برای انجام آن وجود دارد: اجرای خط به خط دستوراتT اجرای فایلهای .py در ترمینال یا CMDT اجرای اسکریپت با محیط گرافیکی و ابزارهای اشکالزدایی , استفاده از آرگومانها و ذخیره خروجی در فایل که با یادگیری این روشها، میتوانید اسکریپتهای ساده و پیچیده پایتون را اجرا کرده، خروجی را مشاهده کنید و خطاها را مدیریت کنید. اجرای اسکریپت نقطه شروع شما برای توسعه برنامههای واقعی و ورود به دنیای حرفهای پایتون و DevOps است.
