بهترین جایگزین GitHub چیست؟ معرفی ۸ جایگزین برتر برای میزبانی Git
گیتهاب (GitHub) یکی از شناختهشدهترین پلتفرمهای میزبانی کد و همکاری تیمهای نرمافزاری است، اما همیشه تنها گزینه مناسب برای همه پروژهها نیست. بعضی تیمها به کنترل بیشتری روی کدها و زیرساخت نیاز دارند، بعضی شرکتها ترجیح میدهند Repositoryهای خصوصی خود را روی سرورهای اختصاصی نگهداری کنند و بعضی توسعهدهندگان هم به دنبال یک Git Server سبک هستند که بتوانند آن را روی VPS خودشان اجرا کنند.
از طرف دیگر، زمانی که تعداد پروژهها و اعضای تیم افزایش پیدا میکند، امکاناتی مانند CI/CD، مدیریت Issue، Code Review، Package Registry، Webhook، مدیریت دسترسی و Backup اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به همین دلیل، انتخاب جایگزین GitHub فقط به پیدا کردن یک سرویس برای ذخیره ریپازیتوری محدود نمیشود. باید مشخص کنید دقیقا به چه چیزی نیاز دارید و چه مقدار از زیرساخت را میخواهید خودتان مدیریت کنید.
در این مطلب ۸ جایگزین مهم GitHub را بررسی میکنیم و علاوه بر معرفی هر سرویس، توضیح میدهیم برای چه پروژهای مناسب است، چه محدودیتهایی دارد و اگر بخواهید از GitHub مهاجرت کنید، از کجا باید شروع کنید.
چرا باید به دنبال جایگزین GitHub باشیم؟
GitHub برای بسیاری از توسعهدهندگان و تیمها انتخاب مناسبی است و فقط وجود سرویسهای دیگر به معنی ضرورت مهاجرت نیست.
اما شرایط پروژهها با یکدیگر متفاوت است.
فرض کنید یک شرکت چندین Repository خصوصی دارد و نمیخواهد مدیریت کدهای خود را کاملا به یک سرویس خارجی وابسته کند. در این شرایط، راهاندازی یک Git Server روی زیرساخت شرکت میتواند کنترل بیشتری روی اطلاعات ایجاد کند.
یا فرض کنید یک تیم DevOps علاوه بر Git Hosting به CI/CD، Package Registry، مدیریت Issue، Code Review و ابزارهای امنیتی نیاز دارد. در این حالت، استفاده از یک پلتفرم جامع مانند GitLab میتواند منطقیتر از یک Git Server ساده باشد.
هزینه هم یکی از عوامل مهم است. با افزایش تعداد کاربران و Repositoryها، مدل قیمتگذاری سرویسهای ابری میتواند روی هزینه نهایی تاثیر بگذارد.
برای بعضی کاربران ایرانی، کنترل بیشتر روی محل نگهداری اطلاعات و کاهش وابستگی به سرویسهای خارجی اهمیت دارد. Self-hosting میتواند در چنین شرایطی بخشی از این وابستگی را کاهش دهد، هرچند همچنان بخشهایی مانند دریافت Package، Docker Image، Dependency و بهروزرسانی نرمافزار ممکن است به منابع خارجی وابسته باشند.
بهترین جایگزینهای GitHub کدام است؟
امروزه گزینههای مختلفی برای میزبانی Git وجود دارد و هرکدام با هدف و معماری متفاوتی توسعه داده شدهاند. در میان گزینههای شناختهشده میتوان به GitLab، Bitbucket، Azure DevOps، Gitea، Forgejo Codeberg، SourceHut و Gogs اشاره کرد. این سرویسها از نظر امکانات، نحوه استفاده، مدل میزبانی و میزان کنترل روی زیرساخت تفاوتهایی با یکدیگر دارند.
برای مثال، GitLab و Azure DevOps بیشتر روی ارائه یک پلتفرم کامل برای توسعه و DevOps تمرکز دارند و امکاناتی مانند CI/CD، مدیریت پروژه و ابزارهای مختلف توسعه را در اختیار تیمها قرار میدهند. Bitbucket برای تیمهایی که از اکوسیستم Atlassian و ابزارهایی مانند Jira استفاده میکنند، گزینه قابل توجهی است.
در مقابل، Gitea و Forgejo بیشتر در حوزه Git Self-hosted مورد توجه قرار میگیرند و به شما اجازه میدهند Git Server را روی VPS، سرور اختصاصی یا زیرساخت داخلی شرکت اجرا کنید. Codeberg بیشتر برای میزبانی پروژههای Free and Open Source شناخته میشود، در حالی که SourceHut رویکرد متفاوتی دارد و بیشتر روی ابزارهای ساده و Workflowهای نزدیک به محیط Unix تمرکز میکند. Gogs هم یکی از پروژههای قدیمیتر در حوزه Git Hosting است.
بنابراین نمیتوان بدون در نظر گرفتن نیاز پروژه، یک سرویس را به عنوان بهترین جایگزین GitHub معرفی کرد. انتخاب مناسب به عواملی مانند تعداد کاربران، نوع پروژه، نیاز به CI/CD، میزان اهمیت Self-hosting، امکانات مورد نیاز تیم و سطح کنترلی که روی زیرساخت میخواهید بستگی دارد.
به همین دلیل، در ادامه هر یک از این گزینهها را بررسی میکنیم تا مشخص شود هر سرویس برای چه نوع پروژه و چه شرایطی انتخاب مناسبتری است.
۱. GitLab، گزینه مناسب برای DevOps یکپارچه
GitLab یکی از شناختهشدهترین رقبای GitHub است و امکانات آن فقط به میزبانی Repository محدود نمیشود. این پلتفرم مجموعهای از ابزارهای موردنیاز برای توسعه، مدیریت و انتشار نرمافزار را در اختیار تیمهای برنامهنویسی قرار میدهد.
در GitLab میتوانید Repository ایجاد کنید و Branchهای پروژه را مدیریت کنید. همچنین امکان ایجاد Merge Request، انجام Code Review و مدیریت فرآیند توسعه نرمافزار وجود دارد. علاوه بر این، ابزارهایی مانند CI/CD، مدیریت پروژه، Package Registry و قابلیتهای مرتبط با امنیت نرمافزار نیز در GitLab ارائه میشوند.
یکی از مهمترین قابلیتهای گیت لب، CI/CD است. با استفاده از این قابلیت میتوانید فرآیند تست، Build و انتشار نرمافزار را تا حد زیادی خودکار کنید.
برای مثال، میتوانید Workflow پروژه را طوری تنظیم کنید که پس از هر Push، کد بهصورت خودکار تست شود. در مرحله بعد Build انجام شود و در صورت موفقیت، نسخه جدید برنامه روی سرور Deploy شود.
این قابلیت برای تیمهایی که فرآیند توسعه و انتشار منظم دارند، اهمیت زیادی دارد. استفاده از CI/CD باعث میشود بسیاری از مراحل تکراری انتشار نرمافزار خودکار شوند و تیم توسعه بتواند فرآیند تحویل نسخههای جدید را با نظم بیشتری مدیریت کند.
GitLab برای چه کسانی مناسب است؟
GitLab بیشتر برای تیمهایی مناسب است که میخواهند بخش قابل توجهی از چرخه توسعه نرمافزار را در یک پلتفرم مدیریت کنند.
برای مثال، یک تیم میتواند Repository، Issue، Merge Request، Pipeline و Registry را در یک محیط داشته باشد.
GitLab همچنین نسخه Self-Managed دارد. بنابراین اگر نمیخواهید Repositoryها را روی سرویس ابری نگهداری کنید، میتوانید GitLab را روی زیرساخت خودتان اجرا کنید.
البته امکانات بیشتر به معنی پیچیدگی بیشتر هم هست، پس اگر مثلا پنج Repository و چند کاربر دارید و فقط به Git Hosting و Pull Request نیاز دارید، ممکن است راهاندازی یک پلتفرم بزرگ مانند GitLab بیشتر از نیاز واقعی شما باشد.
۲. Bitbucket، مناسب برای اکوسیستم Atlassian
Bitbucket یکی از محصولات Atlassian است و زمانی ارزش آن بیشتر مشخص میشود که تیم شما از سایر ابزارهای این شرکت استفاده کند.
برای مثال، اگر مدیریت پروژه و Issueهای تیم شما در Jira انجام میشود، اتصال Repository و فرآیند توسعه به این اکوسیستم میتواند Workflow تیم را یکپارچهتر کند.
Bitbucket برای تیمهای نرمافزاری که از ابزارهای Atlassian استفاده میکنند گزینه قابل توجهی است.
اما اگر هدف شما فقط راهاندازی یک Git Server مستقل روی VPS باشد، ابزارهایی مانند Gitea و Forgejo معمولا مستقیم به این نیاز پاسخ میدهند.
چه زمانی Bitbucket را بررسی کنیم؟
اگر سازمان شما از Jira و سایر ابزارهای Atlassian استفاده میکند، Bitbucket میتواند انتخاب قابل بررسی باشد.
اما اگر هنوز هیچ وابستگی به این اکوسیستم ندارید و فقط به Git Hosting نیاز دارید، بهتر است گزینههای دیگر را نیز بررسی کنید.
۳. Azure DevOps، مناسب برای اکوسیستم Microsoft
Azure DevOps مجموعهای از سرویسهای توسعه نرمافزار Microsoft است و Azure Repos یکی از بخشهای آن برای میزبانی Repositoryهای Git است.
در کنار Repository میتوان از Azure Pipelines برای CI/CD و سایر بخشهای Azure DevOps برای مدیریت Work Item و فرآیند توسعه استفاده کرد.
این ساختار برای سازمانهایی که زیرساخت آنها بر Microsoft و Azure متکی است اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای مثال، اگر تیم شما از سرویسهای Microsoft استفاده میکند و فرآیند Build و Deployment نیز در همین اکوسیستم قرار دارد، استفاده از Azure DevOps میتواند مدیریت این فرآیندها را یکپارچه کند.
اما اگر فقط یک Git Server ساده نیاز دارید، بخش قابل توجهی از امکانات Azure DevOps ممکن است برای شما ضروری نباشد.
۴. Gitea، گزینه سبک برای Git Server و Self-hosting
اگر هدف شما راهاندازی یک Git Server روی VPS یا سرور شخصی است، Gitea یکی از گزینههایی است که ارزش بررسی جدی دارد.
Gitea یک پلتفرم متنباز و Self-hosted برای میزبانی Git است که امکاناتی مانند Repository، Pull Request، Code Review، Issue، Webhook، Package Registry و CI/CD را در اختیار تیم قرار میدهد.
یکی از ویژگیهای مهم Gitea، تمرکز آن روی سادگی و مصرف منابع پایینتر نسبت به برخی پلتفرمهای جامعتر است.
این موضوع زمانی اهمیت پیدا میکند که بخواهید Git Server را روی یک VPS با منابع محدود اجرا کنید.
اگر به دنبال راهاندازی یک Git Server اختصاصی هستید، میتوانید با خرید سرور Gitea با نصب آماده برای میزبانی خصوصی Repositoryهای خود استفاده کنید. Gitea امکان مدیریت کد، کاربران و پروژهها را در محیطی اختصاصی فراهم میکند و میتواند گزینهای مناسب برای تیمهایی باشد که کنترل بیشتری روی زیرساخت Git خود میخواهند.
Gitea را کجا میتوان نصب کرد؟
یکی از مزیتهای اصلی Gitea، خود میزبان (Self-hosted) بودن آن است.
میتوانید را روی VPS، سرور اختصاصی شرکت نصب کرده یا ازنزم افزار ابری آمده Gitea استفاده کنید.
بسته به معماری شما، اجرای آن میتواند با Binary، سرویس لینوکس، Docker یا Kubernetes انجام شود.
برای یک تیم کوچک، Docker یکی از روشهای ساده برای مدیریت نصب و بهروزرسانی Gitea است.
در این ساختار، توسعهدهندگان از طریق SSH یا HTTPS به Git Server متصل میشوند و Repositoryها روی زیرساخت شما قرار دارند.
محدودیت Gitea چیست؟
سبک بودن Gitea به معنی مناسب بودن آن برای تمام سازمانها نیست.
اگر سازمان شما به امکانات بسیار گسترده Enterprise، ابزارهای امنیتی پیشرفته، مدیریت پیچیده پروژه و قابلیتهای گسترده DevOps نیاز دارد، ممکن است GitLab گزینه مناسبتری برای بررسی باشد.
اما اگر هدف شما ایجاد یک Git Server خصوصی، سبک و قابل مدیریت روی VPS است، Gitea میتواند نیاز اصلی شما را با پیچیدگی کمتر پوشش دهد.
۵. Forgejo، گزینه متنباز برای Git Self-hosted
Forgejo یکی دیگر از پروژههای مهم در حوزه Git Self-hosting است.
این پروژه در همان فضای نرمافزارهای سبک و متنباز Git قرار دارد و برای کاربرانی جذاب است که میخواهند Repositoryهای خود را روی زیرساخت شخصی مدیریت کنند.
Forgejo برای تیمهایی که کنترل روی دادهها، استقلال از سرویسهای متمرکز و امکان اجرای Git Server روی سرور شخصی برایشان اهمیت دارد، گزینه قابل بررسی است.
هنگام انتخاب میان Forgejo و Gitea نباید فقط تعداد قابلیتها را بررسی کرد.
وضعیت توسعه پروژه، جامعه کاربری، مستندات، روند انتشار نسخهها، امکانات مورد نیاز و توانایی تیم برای نگهداری نرمافزار نیز اهمیت دارد.
بنابراین اگر قرار است Git Server شما برای چند سال در محیط پروداکشن استفاده شود، بهتر است پیش از انتخاب نهایی، وضعیت فعلی هر دو پروژه را بررسی کنید.
۶. Codeberg، گزینهای برای پروژههای نرمافزار آزاد
Codeberg یک سرویس میزبانی Git با تمرکز ویژه روی پروژههای Free and Open Source است.
اگر هدف شما انتشار یک پروژه Open Source و همکاری با جامعه نرمافزار آزاد باشد، Codeberg میتواند گزینه جالبی باشد.
اما باید یک تفاوت مهم را در نظر گرفت.
Codeberg یک سرویس میزبانی است، در حالی که Gitea و Forgejo نرمافزارهایی هستند که میتوانید آنها را روی سرور خودتان نصب کنید.
بنابراین اگر میخواهید Repository خود را در یک سرویس عمومی قرار دهید، Codeberg قابل بررسی است.
اما اگر میخواهید کنترل کامل زیرساخت را در اختیار داشته باشید، باید به سمت Self-hosting بروید.
۷. SourceHut، انتخابی متفاوت برای توسعهدهندگان حرفهای
SourceHut رویکرد متفاوتی نسبت به سرویسهایی مانند GitHub دارد.
این پلتفرم بیشتر روی ابزارهای ساده، توسعهمحور و Workflowهای نزدیک به فلسفه Unix تمرکز دارد.
برای توسعهدهندگانی که محیطهای ساده و کمحاشیه را ترجیح میدهند، SourceHut میتواند جذاب باشد.
اما اگر به دنبال تجربهای بسیار نزدیک به GitHub با داشبورد گسترده، امکانات اجتماعی، Marketplace و اکوسیستم بزرگ هستید، باید قبل از انتخاب SourceHut امکانات مورد نیاز خود را دقیق بررسی کنید.
SourceHut بیشتر یک انتخاب تخصصی است تا یک جایگزین عمومی برای تمام کاربران GitHub.
۸. Gogs، پروژهای قدیمی در حوزه Git Hosting
Gogs یکی از پروژههای قدیمیتر حوزه Git Self-hosting است.
از نظر هدف و معماری، شباهت زیادی میان Gogs و Gitea وجود دارد و Gitea نیز در ابتدا از Gogs منشعب شد و مسیر توسعه مستقلی را دنبال کرد.
Gogs همچنان میتواند برای بعضی سناریوهای ساده مورد توجه باشد، اما برای راهاندازی یک سرویس جدید در محیط پروداکشن، فقط قدیمیتر بودن یک پروژه نباید معیار انتخاب باشد.
سرعت توسعه، انتشار نسخههای جدید، وضعیت امنیتی، جامعه توسعهدهندگان، مستندات و پشتیبانی از نیازهای فعلی باید بررسی شود.
به همین دلیل، اگر امروز قصد راهاندازی Git Server جدیدی دارید، بهتر است Gitea و Forgejo را نیز در کنار Gogs بررسی کنید.
برای هر سناریو کدام گزینه را بررسی کنیم؟
اگر به یک پلتفرم جامع DevOps نیاز دارید، GitLab را بررسی کنید.
اگر تیم شما به شکل جدی از Jira و ابزارهای Atlassian استفاده میکند، Bitbucket گزینه قابل بررسی است.
اگر زیرساخت شما بر Microsoft و Azure متمرکز است، Azure DevOps میتواند انتخاب مناسبی برای بررسی باشد.
اگر یک Git Server سبک و Self-hosted میخواهید، Gitea گزینه مهمی است.
اگر به یک پروژه متنباز در حوزه Git Self-hosting علاقه دارید، Forgejo نیز ارزش بررسی دارد.
اگر تمرکز اصلی شما روی پروژههای Free and Open Source است، Codeberg میتواند گزینه مناسبی باشد.
اگر Workflowهای ساده و محیطهای نزدیک به Unix را ترجیح میدهید، SourceHut را بررسی کنید.
اگر به دنبال پروژههای قدیمیتر در حوزه Git Hosting هستید، Gogs نیز قابل بررسی است، هرچند وضعیت فعلی پروژه باید قبل از استفاده Production بررسی شود.
جمعبندی
انتخاب بهترین جایگزین GitHub به نیاز پروژه، اندازه تیم و میزان کنترلی که روی زیرساخت میخواهید بستگی دارد. GitLab برای تیمهایی که به یک پلتفرم کامل DevOps نیاز دارند، Bitbucket برای کاربران اکوسیستم Atlassian و Azure DevOps برای سازمانهای مبتنی بر Microsoft گزینههای قابل بررسی هستند. در مقابل، Gitea و Forgejo برای راهاندازی Git Server سبک و Self-hosted مناسبتر هستند و Codeberg نیز بیشتر برای پروژههای نرمافزار آزاد مورد توجه قرار میگیرد.
اگر هدف شما میزبانی خصوصی Repositoryها روی VPS یا سرور اختصاصی، کاهش وابستگی به سرویسهای خارجی و در اختیار داشتن کنترل بیشتر روی زیرساخت است، Gitea میتواند گزینه مناسبی باشد. البته در این مدل، مسئولیتهایی مانند Backup، امنیت، بهروزرسانی و نگهداری سرور نیز بر عهده شما خواهد بود. بنابراین قبل از مهاجرت از GitHub بهتر است نیازهای پروژه و وابستگیهای آن را بررسی کنید و سپس سرویسی را انتخاب کنید که امکانات آن با نیاز واقعی تیم شما متناسب باشد.